Μαστίτιδα

 

Η μαστίτιδα είναι μια συχνά απαντώμενη φλεγμονώδης πάθηση του μαστού. Εμφανίζεται κυρίως σε γυναίκες που θηλάζουν, αλλά μπορεί να παρουσιαστεί και εκτός γαλουχίας σε άλλες περιπτώσεις. Πρόκειται για μια κατάσταση που μπορεί να προκαλέσει έντονη ενόχληση, πόνο και γενική δυσφορία, επηρεάζοντας την καθημερινότητα της γυναίκας. Παρότι είναι σχετικά συχνή, η σωστή ενημέρωση βοηθά στην έγκαιρη αναγνώριση των συμπτωμάτων και την αποτελεσματική αντιμετώπισή της. 

 

Τύποι μαστίτιδας

Η πιο συχνή μορφή είναι η μαστίτιδα γαλουχίας από στάση γάλακτος. Εμφανίζεται όταν ο μαστός δεν αδειάζει πλήρως, με αποτέλεσμα να συσσωρεύεται το γάλα και να δημιουργεί φλεγμονή. Μπορεί να προκαλέσει πόνο, ερυθρότητα και πυρετό, ενώ αν δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα, ενδέχεται να οδηγήσει σε απόστημα. Μία ακόμη μορφή είναι η μαστίτιδα γαλουχίας από τραυματισμό της θηλής, η οποία προκαλείται όταν δημιουργούνται ρωγμές στη θηλή. Μέσω αυτών, μικρόβια μπορούν να εισχωρήσουν στον μαστό και να προκαλέσουν λοίμωξη, που σε προχωρημένες περιπτώσεις μπορεί επίσης να εξελιχθεί σε απόστημα.

Στις γυναίκες εκτός γαλουχίας, συχνότερα εμφανίζεται η περιπορική ή περιθηλαία μαστίτιδα, η οποία σχετίζεται με βλάβες στους γαλακτοφόρους πόρους και διείσδυση μικροβίων. Συχνά αφορά νεαρές γυναίκες, ιδιαίτερα καπνίστριες, και μπορεί να προκαλέσει έντονο πόνο, οίδημα και εκκρίσεις από τη θηλή.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, η μαστίτιδα μπορεί να αποκτήσει χρόνια μορφή. Τα επεισόδια φλεγμονής επαναλαμβάνονται και σχηματίζονται αποστήματα. Η κατάσταση αυτή ταλαιπωρεί τη γυναίκα σε βάθος χρόνου και απαιτεί συνήθως πιο εξειδικευμένη αντιμετώπιση. Τέλος, υπάρχει και η κοκκιωματώδης μαστίτιδα, μια σπάνια μορφή που σχετίζεται με ιδιαίτερους φλεγμονώδεις ή αυτοάνοσους μηχανισμούς. Απαιτεί διαφορετική διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση.

 

Ποια συμπτώματα προκαλεί;

Τα συμπτώματα της μαστίτιδας εμφανίζονται συνήθως αιφνίδια και μπορεί να επιδεινωθούν γρήγορα. Επηρεάζουν τόσο τον μαστό, όσο και τη γενικότερη υγεία της γυναίκας. Τα συμπτώματα εμφανίζονται συνήθως με διαφορετική ένταση ανάλογα την περίσταση. Ωστόσο, η κλινική εικόνα της μαστίτιδας είναι αρκετά χαρακτηριστική. Σε τοπικό επίπεδο, στον μαστό παρατηρούνται συχνά:

• Πόνος ή αίσθημα καύσου, ιδιαίτερα κατά τον θηλασμό
• Ερυθρότητα σε συγκεκριμένη περιοχή του μαστού
• Οίδημα και ευαισθησία κατά την αφή
• Σκλήρυνση ή διόγκωση της περιοχής
• Αίσθηση ότι ο μαστός είναι ζεστός

Παράλληλα, μπορεί να εμφανιστούν και γενικά συμπτώματα, όπως:

• Πυρετός
• Ρίγη
• Κόπωση και αδυναμία
• Συμπτώματα που θυμίζουν γρίπη, όπως κακουχία και μυαλγίες

 

 

Μαστίτιδα: Αίτια πρόκλησης

Η μαστίτιδα σχετίζεται κυρίως με παράγοντες που οδηγούν είτε σε στάση του γάλακτος είτε σε είσοδο μικροβίων στον μαστό. Πολύ συχνά, οι δύο αυτοί μηχανισμοί συνυπάρχουν και συμβάλλουν στην εμφάνιση της φλεγμονής.

Όταν το γάλα δεν απομακρύνεται αποτελεσματικά, ένα από τα πιο βασικά αίτια της μαστίτιδας, συσσωρεύεται στους γαλακτοφόρους πόρους. Έτσι, μπορεί να προκαλέσει πίεση και φλεγμονή στον μαστό. Αυτό μπορεί να συμβεί όταν το βρέφος δεν θηλάζει σωστά ή όταν οι θηλασμοί δεν είναι συχνοί.

Παράλληλα, σημαντικό ρόλο παίζει και η είσοδος βακτηρίων, κυρίως μέσω μικρών τραυματισμών ή ρωγμών στη θηλή. Τα μικρόβια μπορεί να προέρχονται από το δέρμα της μητέρας ή από το στόμα του βρέφους και να εισέλθουν στους πόρους του μαστού, οδηγώντας σε λοίμωξη. Άλλοι, εξίσου συχνοί παράγοντες οι οποίοι ενδέχεται να προκαλέσουν μαστίτιδα είναι οι παρακάτω:

• Λανθασμένη τοποθέτηση του βρέφους κατά τον θηλασμό
• Απότομη διακοπή της γαλουχίας
• Πίεση στον μαστό από στενά ρούχα ή σουτιέν
• Κόπωση και μειωμένη άμυνα του οργανισμού

 

Διάγνωση της πάθησης

Η διάγνωση της μαστίτιδας βασίζεται κυρίως στην κλινική εξέταση και στο ιστορικό της ασθενούς. Ο ιατρός αξιολογεί τα συμπτώματα και εξετάζει τον μαστό, δίνοντας έμφαση σε σημεία όπως η ερυθρότητα, το οίδημα, η ευαισθησία, η τοπική αύξηση της θερμοκρασίας και η παρουσία σκληρίας σε συγκεκριμένη περιοχή.

Στις περισσότερες περιπτώσεις, η διάγνωση τίθεται εύκολα και ο ιατρός δεν χρειάζεται να πραγματοποιήσει περαιτέρω εξετάσεις. Ωστόσο, όταν τα συμπτώματα είναι έντονα, επιμένουν ή δεν βελτιώνονται με τη θεραπεία, ο απεικονιστικός έλεγχος είναι απαραίτητος. Εξέταση εκλογής σε αυτήν την περίπτωση είναι το υπερηχογράφημα μαστού.

 

Πώς αντιμετωπίζεται η μαστίτιδα;

Η αντιμετώπιση της μαστίτιδας στοχεύει στην ανακούφιση των συμπτωμάτων, στην αποσυμφόρηση του μαστού και, όπου χρειάζεται, στην καταπολέμηση της λοίμωξης. Η έγκαιρη παρέμβαση είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς συμβάλλει στο να μειωθεί γρηγορότερα η φλεγμονή και ο κίνδυνος επιπλοκών. 

Κεντρικό ρόλο στην αντιμετώπιση έχει η συχνή και αποτελεσματική απομάκρυνση του γάλακτος από τον μαστό. Η ασθενής μπορεί να το επιτύχει αυτό είτε μέσω θηλασμού, είτε χρησιμοποιώντας κάποια αντλία γάλακτος. Στις περισσότερες περιπτώσεις, ο ιατρός θα συστήσει στην ασθενή να μη διακόψει τον θηλασμό. Παράλληλα, η ξεκούραση, η επαρκής ενυδάτωση και η εφαρμογή ζεστών επιθεμάτων πριν τον θηλασμό μπορούν να διευκολύνουν τη ροή του γάλακτος. Τα ψυχρά επιθέματα μετά τον θηλασμό συμβάλλουν στη μείωση του οιδήματος και της ενόχλησης. Σε περίπτωση πόνου ή πυρετού, ο ιατρός θα χορηγήσει κάποια αναλγητικά ή αντιπυρετικά. 

Εάν ο ιατρός επιβεβαιώσει ότι υπάρχει κάποια βακτηριακή λοίμωξη, θα συστήσει στην ασθενή αντιβιοτική αγωγή. Αυτή θα πρέπει να ακολουθείται πιστά. Σκοπός της θεραπείας είναι να αποφευχθεί το απόστημα, κάτι το οποίο χρειάζεται εξειδικευμένη θεραπευτική προσέγγιση. 

 

Ο Σπύρος Χ. Ανδρικόπουλος, Γενικός Χειρουργός και Διευθυντής Χειρουργικού Τομέα στο Λευκό Σταυρό The Athens Clinic, διαθέτει πολυετή εμπειρία στη διάγνωση και αντιμετώπιση παθήσεων του μαστού, έχοντας εκπαιδευτεί σε κορυφαία νοσοκομεία της Ελλάδας και της Μ. Βρετανίας.

Η μετεκπαίδευσή του στη χειρουργική μαστού του επιτρέπει να προσφέρει υψηλού επιπέδου ιατρικές υπηρεσίες, με έμφαση στην ασφάλεια και την εξατομικευμένη φροντίδα κάθε ασθενούς. Εάν αντιμετωπίζετε συμπτώματα μαστίτιδας ή οποιαδήποτε ενόχληση στον μαστό, μπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί του.