Καλοήθεις Παθήσεις Μαστού: Συμπτώματα, Μορφές, Παθήσεις

 

Οι καλοήθεις παθήσεις μαστού αποτελούν ένα πολύ συχνό θέμα στη γυναικεία υγεία και εμφανίζονται σε όλες τις ηλικιακές ομάδες. Πολλές γυναίκες αντιμετωπίζουν συμπτώματα όπως ψηλαφητά ογκίδια, πόνο, ευαισθησία, εκκρίσεις από τη θηλή, αλλαγές στο σχήμα ή το δέρμα του μαστού. Αυτές οι μεταβολές μπορεί να προκαλέσουν έντονη ανησυχία, κυρίως επειδή συχνά συνδέονται στο μυαλό των γυναικών με τον καρκίνο. Ωστόσο, η πλειοψηφία των αλλαγών στον μαστό είναι καλοήθεις και δεν απειλούν την υγεία.

Η σωστή ενημέρωση, η έγκαιρη ιατρική αξιολόγηση και η τακτική παρακολούθηση προσφέρουν ασφάλεια και μειώνουν το άγχος που συνοδεύει αυτά τα συμπτώματα.

 

Τι είναι οι καλοήθεις παθήσεις μαστού;

Ο όρος “καλοήθεις παθήσεις μαστού” αναφέρεται σε ένα ευρύ φάσμα αλλοιώσεων, τόσο ανατομικών όσο και λειτουργικών, οι οποίες δεν έχουν σχέση με κακοήθεια. Σε αυτές περιλαμβάνονται κύστεις, ινοαδενώματα, φλεγμονές, ορμονικές μεταβολές, παθήσεις των πόρων και καλοήθεις υπερπλασίες.

Οι παθήσεις αυτές συχνά συνδέονται με ορμονικούς κύκλους, την ηλικία, την εγκυμοσύνη, τον θηλασμό ή την εμμηνόπαυση. Είναι εξαιρετικά συχνές και, σύμφωνα με διεθνή δεδομένα, περισσότερες από τις μισές γυναίκες θα παρουσιάσουν κάποια στιγμή στη ζωή τους μία μορφή καλοήθους αλλοίωσης στον μαστό.

Κατανοώντας ότι αυτές οι παθήσεις δεν αποτελούν ένδειξη καρκίνου, το άγχος των ασθενών μειώνεται, και μπορούν να υιοθετήσουν μια πιο ψύχραιμη προσέγγιση για τη διαχείρισή τους.

 

Συμπτώματα που προκαλούν ανησυχία

Τα συχνότερα συμπτώματα που οδηγούν μια γυναίκα στον χειρουργό μαστού είναι:

• Ψηλαφητό ογκίδιο ή σκληρία
• Μασταλγία, κυκλική ή μη
• Έκκριση από τη θηλή (λευκή, διαυγής, γαλακτώδης ή χρωματισμένη)
• Εισολκή θηλής που εμφανίζεται αιφνίδια
• Ασυμμετρία ή αλλαγή στο σχήμα του μαστού
• Ερυθρότητα, ζεστό δέρμα ή οίδημα
• Αλλαγές στην υφή του δέρματος (το δέρμα παίρνει την εικόνα φλοιού πορτοκαλιού)

Αν και τα περισσότερα από τα παραπάνω έχουν καλοήθη αιτιολογία, η εκδήλωσή τους απαιτεί κλινική εξέταση και, συχνά, απεικονιστικό έλεγχο.

 

Καλοήθεις παθήσεις μαστού: Κατηγορίες

Οι καλοήθεις παθήσεις μαστού περιλαμβάνουν ένα μεγάλο εύρος αλλοιώσεων, καθεμία με τα δικά της χαρακτηριστικά, αλλά με κοινό στοιχείο ότι δεν συνδέονται με κακοήθεια. Μία από τις συχνότερες καταστάσεις είναι η ινοκυστική μαστοπάθεια, η οποία σχετίζεται με ορμονικές διακυμάνσεις και γίνεται πιο έντονη πριν την περίοδο. Σε αυτήν την περίπτωση, οι γυναίκες μπορεί να αισθανθούν μικρά ογκίδια, ευαισθησία ή “κόμπους” που συχνά αλλάζουν μέγεθος ανάλογα με τη φάση του κύκλου.

Στην ίδια κατηγορία ανήκουν και οι κύστεις μαστού, μορφώματα γεμάτα υγρό, τα οποία μπορεί να είναι απλά ή πιο σύνθετα. Είναι συνήθως καλοήθεις και δεν απαιτούν θεραπεία, εκτός εάν προκαλούν δυσφορία, όπου τότε μπορεί να γίνει αναρρόφηση για ανακούφιση των συμπτωμάτων. Άλλη συχνή καλοήθης αλλοίωση είναι το ινοαδένωμα, ένα συμπαγές, λείο και κινητό ογκίδιο που παρατηρείται κυρίως σε νεαρές γυναίκες. Στις περισσότερες περιπτώσεις παρακολουθείται συντηρητικά με υπερηχογράφημα, ενώ η χειρουργική αφαίρεση προτείνεται μόνο όταν αυξάνεται σημαντικά σε μέγεθος ή δημιουργεί ενόχληση.

Οι παθήσεις των πόρων της θηλής αποτελούν ένα ακόμη πεδίο καλοήθων καταστάσεων. Τα ενδοπορικά θηλώματα μπορούν να οδηγήσουν σε έκκριμα από τη θηλή, το οποίο δεν είναι απαραίτητα ανησυχητικό. Ωστόσο, όταν το έκκριμα είναι αιματηρό ή εμφανίζεται μονόπλευρα, χρειάζεται προσεκτική διερεύνηση με απεικονιστικό έλεγχο και, ενδεχομένως, βιοψία.

Τέλος, οι φλεγμονώδεις παθήσεις, όπως η μαστίτιδα, μπορεί να εμφανιστούν τόσο σε θηλάζουσες όσο και σε μη θηλάζουσες γυναίκες. Η μαστίτιδα της λοχείας αποτελεί συχνή μορφή φλεγμονής. Υπάρχουν ωστόσο και μη λοχειακές μορφές, όπως η περιπορική μαστίτιδα, η οποία συνδέεται συχνά με κάπνισμα ή απόφραξη πόρου. Οι φλεγμονές αυτές αντιμετωπίζονται με φαρμακευτική αγωγή και παρακολούθηση, ενώ, σε περιπτώσεις που δεν ανταποκρίνονται στη θεραπεία, απαιτείται περαιτέρω διερεύνηση για να αποκλειστεί υποκείμενη παθολογία.

 

Μαστίτιδα και άλλες φλεγμονώδεις καταστάσεις

Η μαστίτιδα είναι μία πάθηση που προκαλεί φλεγμονή των ιστών του μαστού. Συχνά συνοδεύεται από:

• Πόνο και τοπική ευαισθησία
• Ερυθρότητα
• Αίσθηση θερμότητας
• Πυρετό ή κακουχία 

Η έγκαιρη θεραπεία με αντιβιοτικά, αντιφλεγμονώδη και σωστή υποστήριξη του θηλασμού (όταν αφορά μητέρες) είναι καθοριστική για την αποφυγή επιπλοκών, όπως το απόστημα.

Μια κατάσταση που συχνά συγχέεται με τη μαστίτιδα είναι ο φλεγμονώδης καρκίνος του μαστού — μια σπάνια αλλά σοβαρή μορφή κακοήθειας. Γι’ αυτό, μετά την υποχώρηση της φλεγμονής, απαιτείται πλήρης επανέλεγχος με μαστογραφία ή υπερηχογράφημα, ανάλογα με την ηλικία.

Φλεγμονές που δεν ανταποκρίνονται στην αγωγή, που επανεμφανίζονται ή που συνοδεύονται από έκκριση πύου, χρειάζονται περαιτέρω απεικονιστικό και μικροβιολογικό έλεγχο.

 

Καλοήθεις παθήσεις μαστού: Διαγνωστική διαδικασία

Η διάγνωση βασίζεται σε συνδυασμό εξετάσεων:

• Κλινική εξέταση από εξειδικευμένο χειρουργό μαστού
• Απεικονιστικός έλεγχος (υπερηχογράφημα, μαστογραφία, μαγνητική μαστογραφία)
• Βιοψία ή κυτταρολογική εξέταση, όταν χρειάζεται

Η κλινική εξέταση από μόνη της δεν μπορεί να καθορίσει με βεβαιότητα την καλοήθη ή κακοήθη φύση μιας αλλοίωσης. Η απεικόνιση προσφέρει σαφή εικόνα της δομής του μαστού και βοηθά στη διάκριση συμπαγών από κυστικές βλάβες.

Σύμφωνα με διεθνείς οδηγίες:

• Γυναίκες άνω των 40 ετών πρέπει να κάνουν ετήσια μαστογραφία
• Γυναίκες 35 ετών και άνω καλό είναι να εξετάζονται μία φορά τον χρόνο από μαστολόγο
• Η εβδομαδιαία ή μηνιαία αυτοεξέταση βοηθά στην έγκαιρη ανίχνευση αλλαγών 

 

Πότε χρειάζεται άμεση αξιολόγηση από ειδικό

Υπάρχουν συμπτώματα που απαιτούν άμεση ιατρική εκτίμηση:

• Αιφνίδια εμφάνιση σκληρού, μη κινητού ογκιδίου
• Αιματηρό ή διαυγές έκκριμα από τη θηλή
• Εισολκή θηλής που εμφανίστηκε πρόσφατα
• Ερυθρότητα που επιμένει παρά την αγωγή
• Επιμένον άλγος που δεν συνδέεται με τον κύκλο
• Αλλαγή στο σχήμα ή τον όγκο του μαστού

Σε αυτές τις περιπτώσεις, ο ειδικός μπορεί να καθορίσει την προέλευση των συμπτωμάτων και να προτείνει το κατάλληλο πλάνο ελέγχου ή θεραπείας.

 

Καλοήθεις παθήσεις μαστού: Αντιμετώπιση και φροντίδα

Η θεραπεία των καλοήθων παθήσεων διαφέρει ανάλογα με την περίπτωση. Οι περισσότερες αντιμετωπίζονται συντηρητικά, με φαρμακευτική αγωγή, τροποποίηση συνηθειών, αλλαγές στη διατροφή ή απλή παρακολούθηση.

Οι κύστεις που προκαλούν πόνο μπορούν να αναρροφηθούν. Μεγάλα ινοαδενώματα ή θηλώματα ενδέχεται να αφαιρεθούν χειρουργικά, κυρίως όταν μεταβάλλεται το μέγεθός τους ή όταν προκαλούν συμπτώματα. Η επιλογή της θεραπείας είναι εξατομικευμένη και βασίζεται στα χαρακτηριστικά της αλλοίωσης, το ιστορικό της γυναίκας, την ηλικία και τα αποτελέσματα των εξετάσεων.

Οι καλοήθεις παθήσεις μαστού είναι πολύ συχνές, συνήθως ασφαλείς και αντιμετωπίζονται αποτελεσματικά, με ή χωρίς θεραπεία. Η σωστή ενημέρωση, η συστηματική αυτοεξέταση, ο ετήσιος προληπτικός έλεγχος και η άμεση συμβουλή από εξειδικευμένο μαστολόγο αποτελούν τον πιο ασφαλή τρόπο για την προστασία της υγείας του μαστού.

Με την κατάλληλη καθοδήγηση από ειδικό, οι γυναίκες μπορούν να αισθάνονται περισσότερο ενημερωμένες και ασφαλείς απέναντι στις αλλαγές που ενδέχεται να εμφανιστούν στη διάρκεια της ζωής τους.

 

Ο καταρτισμένος Γενικός Χειρουργός Σπύρος Χ. Ανδρικόπουλος έχει μετεκπαιδευτεί στη χειρουργική του μαστού σε πολυάριθμα νοσοκομεία της Μ. Βρετανίας. Διατελεί διευθυντής της Χειρουργικής Κλινικής του Λευκού Σταυρού Αθηνών. Εάν επιθυμείτε να μάθετε περισσότερα σχετικά με τις καλοήθεις παθήσεις του μαστού ή για οποιαδήποτε άλλη ανάγκη σας, μπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί του.

 

Περισσότερα